MAZOWIECKI KLASTER KLUCZOWY

Zgodnie z zapisami Regionalnej Strategii Innowacji dla Mazowsza do 2020 roku osiągnięcie określonych w niej celów musi wiązać się ze wzmocnieniem funkcjonujących na obszarze Mazowsza organizacji klastrowych. Zadanie postawione przed działającymi w regionie klastrami wydaje się być dość trudne biorąc pod uwagę ich obecną kondycję. Diagnoza przywołana w zaktualizowanej RIS nie wykracza zasadniczo poza ocenę zawartą w analizie, przeprowadzonej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w 2012 r., z której wynika że głównym problemem klasteringu w Polsce jest przede wszystkim niski poziom świadomości, co do istoty klastra i funkcji, jakie powinien spełniać. Większość klastrów powstaje w jednym celu – jako platforma dla zdobywania publicznych pieniędzy, na realizację własnych celów pojedynczych firm. W rezultacie (wg PARP) powiązania cechują się niskim poziomem innowacyjności oraz generują bardzo małą liczbę wspólnych, trwałych przedsięwzięć biznesowych.

W dłuższej perspektywie powoływane inicjatywy przestają realnie funkcjonować. Przyczyn takiego stanu rzeczy można upatrywać zarówno w czynnikach zewnętrznych (m.in. brak spójnej definicji klastra, brak przejrzystej strategii rozwoju klasteringu w Polsce, niewielki stopień rozwoju instytucji wspierających rozwój klasteringu – ograniczony dostęp do know-how), jak i w samych klastrach:

mało przejrzyste struktury;

mały stopień zaangażowania we współpracę;

niejasne cele;

niski poziom zaufania wśród partnerów;

inne.

Swoistą weryfikacją dojrzałości organizacji klastrowych na Mazowszu było, pilotażowe w skali UE, uruchomienie finansowania zwrotnego w schemacie Inicjatywy JESSICA, które promowało projekty posiadające bardzo wymierne efekty biznesowe. Symptomatyczny był fakt uzyskania wsparcia przez nowo powołane inicjatywy klastrowe, przy jednoczesnym bardzo ograniczonym zainteresowaniu klastrów od dawna działających na terenie Mazowsza. Przyczyn można upatrywać wśród słabości finansowej i organizacyjnej tych podmiotów, braku wspólnej strategii rozwoju – zwłaszcza w wymiarze biznesowym, ale również zdecydowanie mniejszej lukratywności wsparcia zwrotnego w stosunku do dotacji.

Wobec powyższego, decyzja o opracowaniu systemu wyboru mazowieckich klastrów kluczowych daje asumpt do wprowadzenia instrumentów porządkujących sytuację oraz szansę na zbudowanie systemu uzależniającego poziom wsparcia publicznego wprost od efektywności działania organizacji klastrowej, jako narzędzia implementacji polityk regionalnych.

Dokumentacja do konkursu: